به مناسبت یکصدمین شماره انتشار ماهنامه
تاریخچه ماهنامه کانون
محمود محمدزاده1
مقدمه
اساساً بشر پس از یکجانشینی و تشکیل اجتماعات و جوامع بنا به مقتضای زمان و مکان و براساس سنن و آداب خود، به مرور، برای تعیین حدود و ثغور حقوق و مالکیت متعلقه، قوانین و مقررات را وضع کرد که از افکار پیشینیان و عرف و عادات و عقیده و اعتقاد برحسب نیاز روز جامعه شکلگرفته بود و آموخته بود که به آن احترام گذارده و آن را به تمامی اجرا نماید تا از تضییع حقوق افراد، گروهها و جامعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسیِ مطلوب خویش پرهیز نماید یا مانع بروز نابهنجاریها و جنگ و خونریزی در اجتماع شود و از طرفی، شاهد برقراری نظم اجتماعی نیز باشد.
از آنجایی که انسان، از همان ابتدا، عمده نیازها و مایحتاج خود را از زمینهای اطراف محل زندگیاش بهدست آورده، فکر تملک زمین و مالکیت بر اراضی از عمدهترین خواستها و دغدغههای بشر بوده و هست. به طوری که گاهی شاخص بروز اختلافات و حتی جنگهای خونینـثبت شده در تاریخ بشریـ بر سر مالکیت زمین بوده و هنوز هم! از همینرو، برای مثال، حفاریها و اکتشافات باستانشناسان در کلده و آشور و عیلام (ایران باستان) نشانگر این موضوع است که در ایران نیز دولتها به قصد تحدید حدود مالکیت افراد نسبت به اراضی اقدام به وضع قوانین و مقررات جهت ثبت آنها نموده و ثبت اسناد و معاملات در ایران مانند روم و یونان قدیم رایج بوده است. بررسی تاریخ دوره پادشاهی انوشیروان نیز بیانگر این امر است که از جمله وظایف فرمانفرمایان، ثبت تغییرات حاصله در املاک بود. در دوران حکومت پادشاهان صفوی نیز مرجعی به نام «صدر دیوانخانه» که دارای قاضی شرع بود، ضمن رسیدگی به حل و فصل مرافعات و مسایل معاملات، عقدنامهها و وکالتنامهها و اسناد مردم را در دفاتر مخصوصی ثبت مینمود و بر آن مهر نیز میزد.
در قرون اخیر، در شهرهای بزرگ، مراجع و علمای مذهبی در دفاتری به نام «دفتر شرعیات» خلاصهای از معاملات مردم را که نزد ایشان انجام میدادند، ثبت نموده، سپس شهود و اصحاب معامله ذیل صفحه ثبتشده را امضا میکردند.
نخستین مواد قانونی نوشتهشده در خصوص ثبت معاملات و اسناد مردم توسط میرزاحسینخان سپهسالار و به دستور ناصرالدین شاه قاجار صورت گرفت که کتابچهای تهیه شد و درباره معاملات، بر طبق آن رفتار میشد و به تبعیت از دولتهای متمدن آن زمان به اسناد تمبر زده و مهر میکردند تا ضمن اعتبار بخشیدن به اسناد، از تقلب و تزویر نیز جلوگیری شود.[2]
به نظر میرسد اولین قانون با موضوع ثبت در سال 1264 هـ.ش. به نام «قانون ثبت دولتی» باشد و پس از آن قانون مدون در ثبت اسناد، اردیبهشت ماه سال 1287 هـ.ش. در دوره دوم مجلس شورای ملی پس از انقلاب مشروطه را نشان میدهد. اما پس از سیر تحولات در سالهای 1302 و 1307 تنظیم و ثبت اسناد مردم در اختیار مباشرین ثبت بوده که این مباشرین ثبتی در زمره کارمندان دولت و از صاحبمنصبانی در رده قضات بودند تا زمان علیاکبر خان داور. این وزیر عدلیه تحولات زیادی را در دستگاه قضایی آن زمان همچون تغییر نام وزارتخانه عدلیه به دادگستری باعث شد. با اصلاح قوانین مربوط به دفاتر اسناد رسمی در آن ایام، نمایندگانی از اداره ثبت در دفاتر حضور داشتند و بعداً عنوان دفتریار دفترخانه گرفتند که تاکنون در دفاتر اسناد رسمی فعال هستند. در سال 1307 قانون تشکیل دفاتر اسناد رسمی و ثبت اسناد از تصویب مجلس شورای ملی گذشت و این قانون مقدمه تشکیل دفاتر اسناد رسمی و صدور ابلاغ سردفتری به عنوان صاحبان دفاتر اسناد رسمی برای افرادی که کارمند دولت نبودند ـبا وجود نماینده دولت (دفتریار) در دفترخانه شدـ که سردفتر وظیفه تنظیم اسناد مردم را در قبال اخذ حقالزحمه (حقالتحریر) که در قانون پیشبینی شده بود، داشت.
قانون 1307 به موجب قانون 20 بهمن 1308 نسخ شد.
پس از مدتی، قانونی مستقل با 65 ماده در 15 خرداد ماه سال 1316 به عنوان قانون دفتر اسناد رسمی از تصویب مجلس شورای ملی گذشت که تا سال 1354 اجرا میشد و نهایتاً در 25 تیرماه سال 1354 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران در 76 ماده به تصویب رسید که هنوز هم مورد عمل دفاتر میباشد.
کانون سردفتران و دفتریاران
طبق ماده 28 قانون دفتر اسناد رسمی مصوب 1316 برای اولینبار اجازه تشکیل کانون سردفتران به سران دفاتر اسناد رسمی داده شد. در ماده فوق آمده بود «وزارت عدلیه در نقاطی که مقتضی بداند کانون سردفتران تشکیل خواهد داد. کانون مزبور دارای شخصیت حقوقی و از حیث عواید و مخارج مستقل و از نظر نظامات تابع وزارت عدلیه است».
به موجب ماده مذکور تشکیل کانون سردفتران به عهده وزارت عدلیه بود و همچنین کانون مخصوص سردفتران بود و دفتریاران نقشی در کانون نداشتند و ضمن داشتن شخصیت حقوقی، تابع نظامات وزارت عدلیه بود.
و یکی از دو وظیفه مندرج در ماده 29 قانون مذکور «فراهم کردن موجبات ترقی علمی و عملی سردفتران درجه دوم و سوم» بود.
در قانون، ترقی علمی و عملی سردفتران به طور مطلق بیان گردیده که البته یکی از طرق ارتقای علمی و عملی، انتشار بولتن و نشریه و مجله توسط کانون است که همچنان ماهنامهای زیرعنوان «کانون» به منظور پاسخ به سؤالات و رفع مشکلات همکاران و تفسیر قوانین حوزه ثبتی و امور سردفتری و حقوقی و ارائه نمونه اسناد و نیز راهکارهایی در جهت تسهیل تنظیم اسناد و ترغیب آحاد جامعه به تنظیم اسناد به صورت رسمی در جهت تثبیت حقوق و مالکیت مردم، در حال انتشار است.
و اما تشکیل کانون سردفتران و دفتریاران در ماده 58 ق.د.ا.ر.ک. مصوب سال 1354 پیشبینی شد و برخلاف قانون قبلی، دفتریاران نیز عضو کانون شدند.
وظایف کانون برخلاف قانون 1316 که دو مورد بود، در این قانون افزایش یافت و در 8 بند ذکر گردید که بند 7 آن وقتی که کارکنان دفاتر اسناد رسمی تابع قانون کار شدند، بعداً حذف گردید. در این قانون نیز مفاد بند یک ماده 66 «فراهم کردن موجبات پیشرفت علمی و عملی سردفتران و دفتریاران» پیشبینی شده و چون درجات دفاتر در قانون حذف شد، شامل همه سردفتران و دفتریاران گردید.
به همین منظور، مجله «کانون» راهاندازی شد و به جرگه مطبوعات ایران پیوست و پس از گذراندن دورههای مختلف و فراز و نشیبهای فراوان، اکنون به همت دستاندرکاران ماهنامه، یکصدمین شماره دوره دوم انتشار آن در اختیار شما مخاطب گرامی است.
سیر تاریخی انتشار ماهنامه (مجله) کانون
گذشت زمان به فاصله تقریباً بیش از نیم قرن از انتشار اولین نشریه داخلی کانون که مقدمه انتشار ماهنامه بود و نیز وجود شرایط خاص در طول سالیان متمادی و نبود امکان جمعآوری و کلاسهبندی شمارگان مجله، متأسفانه، دستیابی به نسخه چاپی اولین شماره مجله که به نام «کانون سردفتران» منتشر میشد، سخت بود اما با کمک همکاران دفتر ماهنامه به ویژه جناب آقای عباس سعیدی مدیرمسؤول محترم ماهنامه «کانون» و استفاده از نوشتههای همکاران پیشکسوت کانون، جناب آقای محمدعلی اختری سردفتر محترم بازنشسته 122 تهران و مساعدت جناب آقای علومی سردفتر محترم سابق 300 تهران و سایر همکاران مجله ، نوشتن این مختصر، البته آسان شد.
آنچه که از سوابق ماهنامه به دست آمد از سال 1316 زمان تأسیس کانون سردفتران تا سال 1336 نشریهای از سوی کانون طبع و نشر نشده است و از همین سال، هیئت مدیره وقت، قبل از اخذ مجوز امتیاز نشریه مجله به نام کانون سردفتران و همچنین قبل از دی ماه سال 1336 چند نشریه داخلی منتشر کردند تا اینکه موفق به دریافت مجوز و امتیاز نشریهای به نام «کانون سردفتران» با زمینه علمی، حقوقی، انتقادی و اجتماعی به صاحب امتیازی مرحوم آقای جمالالدین جمالی سردفتر 29 تهران و نایب رئیس وقت کانون سردفتران میشود و از دی ماه سال 1336، اولین شماره مجله «کانون سردفتران» با مقالاتی نوشتهشده توسط هیئت تحریریه و نوشتههای سایر نویسندگانی غیر از سردفتران چاپ و انتشار مییابد. در سال 1336 سال اول و دوره اول مجله سه شماره انتشار یافت که هدف از انتشار مجله «کانون سردفتران»؛ درج قوانین و اصلاح قوانین و مقررات در جهت حل معضلات در معاملات مردم، بررسی قوانین موجود و اظهارنظر در قوانینی که در مجلس مطرح و تصویب خواهد شد، بحث و بررسی وظایف و مسؤولیتهای سردفتر و دفتریار و کارکنان دفترخانه، بحث و بررسی حقوق تطبیقی قوانین دفاتر اسناد رسمی در کشورهای مختلف، تلاش برای حفظ شأن و منزلت و شخصیت و تأمین امرار معاش متناسب با وظایف و مسؤولیتهای شغلی آنان اعلام میشود.
در آن دوره، مجله در هر سال که انتشار مییافت از شماره یک شروع و تا آخر سال (اسفند یا دی ماه) تمام میشد و در سال بعد مجدداً از شماره یک آغاز و شمارهگذاری جدید میشد ولی در دوره دوم، انتشار ماهنامه از اولین سال انتشار (1376) از شماره یک شروع و اکنون یکصدمین شماره آن چاپ و انتشار یافته است.
در دوره اول، روی جلد مجله عبارت «کانون سردفتران» و در زیر آن «نشریه علمی، حقوقی، انتقادی» و در کادر زیر، سال و بین آن شماره مجله و در ذیل جلد علاوه بر ماه و سال، این شعر نوشته شده بود که؛
داد و دهش گر بنا کنند بهکشور به که حصاری کنند زآهن و فولاد
همچنین در داخل جلد، فهرست مندرجات موضوع و شماره صفحه بود. سوابق نشان میدهد مجله پس از انتشار اولین شمارگان از سال1336 تا تیرماه سال 1342 در چاپ دچار وقفه شده و از شماره پنجم، مجدداً طبع و انتشار یافته است. در این خصوص، آقای محمد علومی نایب رئیس وقت کانون سردفتران که چندین دوره عضویت هیئت مدیره و زمانی نیز عضو تحریریه همان مجله بود، در خاطرات خود میگوید؛ مجله «کانون سردفتران» چند بار به علت نشر مطالب برخلاف نظرات مقامات دادگستری و هیئت حاکمه آن زمان پس از انتشار توسط دستگاههای امنیتی جمعآوری گردید ولی پس از مدتی اجازه انتشار مجدد داده میشد.
از شماره 9 و 10 و 11 و 12 سال هفتم که در دی، بهمن و اسفندماه سال 1342 انتشار یافته و در آرشیو موجود است، مقالات چاپشده به قلم آقایان سیدعلیاصغر فراسیون، جمالالدین جمالی، ریحاناله قاضی زاهدی، حسینعلی تهرانی و سیدابوالفضل سیداسمعیلی، محمدتقی سینایی و سیدمرتضی هاشمی وزیری بوده که همه سردفتر بودند. شناسنامه مجله در قسمت پایانی مجله در داخل جلد از بالا به پایین، به این ترتیب نوشته شده بود؛ مجله کانون سردفتران؛ زیرنظر هیئت تحریریه؛ مدیر: جمالالدین جمالی؛ سردبیر: علیاصغر فراسیون، جای اداره: کانون سردفتران؛ خیابان سپه، تلفن 65944؛ مقالات وارده مسترد نخواهد شد و اداره مجله در حک و اصلاح آنها مختار است؛ بهای اشتراک یکساله 300 ریال، ششماهه150 ریال، تک شماره 25 ریال؛ چاپ «تابش» تهران و پشت جلد مجله به زبان فرانسه نوشته شده بود؛ JOURNAL DES NOTAIRES پیشینه مجله کانون نشان میدهد که در سالهای بعد، نویسندگان دیگری، غیر از سردفتران به جمع نویسندگان نشریه پیوستهاند. ازجمله آقایان؛ فاضل سرجوئی مستشار دیوان عالی کشور و استاد حقوق ثبت دانشکده حقوق دانشگاه تهران، رئیسان معاون اداره کل ثبت، سلحشور مدیرکل ثبت و سایر حقوقدانان. اغلب مقالات، بیشتر جنبه اجتماعی و تاریخی و فقهی داشت. بیشتر نوشتههایی که در مجله نمود داشت ترجمه قوانین فقه اسلامی توسط آقای جمالالدین جمالی و حقوق به زبان ساده آقای علیاصغر فراسیون بود. از سال نهم در قسمت انتهایی مجله داخل پشت جلد، مقصود از انتشار این مجله چنین قید شده بود؛ در اجرای دستور ماده 29 قانون دفتر اسناد رسمی (منظور قانون سال 1316) بالا بردن سطح دانش و اطلاعات سردفتران و دفتریاران و کارمندان دفاتر، درج نظریههای حقوقی و قضایی برای ایجاد رویه واحد در طرز اعمال قوانین، نقد علمی و تحقیقی در مسایل حقوقیـاجتماعی، بحث در قوانین خارجی و شرح و تطبیق آنها، درج عقاید علمای حقوق و رویه قضایی کشورها، انتشار سخنرانیهای حقوقی و اجتماعی، درج ترجمه مباحث قانونی و قضایی، نشر بعضی از قوانین و مقررات رسمی، مبارزه با سختیها و مقابله با دشواریهای سردفتران و دفتریاران از طریق شور و تعاون.
البته گفتنی است که پس از مدتی امر چاپ مجله از چاپخانه تابش به چاپ گیلان سپرده شد.
از آنجا که طبق ماده 30 قانون دفتر اسناد رسمی سال 1316 ـ انتخاب (انتصاب) هیئت مدیره کانون که مرکب از سه الی پنج نفر سردفتر درجه اول به وزیر عدلیه وقت محوله شده بود به همین منظور، ریاست کانون نیز با وزیر عدلیه (دادگستری) بود.
در شماره هفتم سال نهم مهر ماه 1344 در نوشتهای هیئت تحریریه تحت عنوان «صلح در لوای قانون» آقای دکتر عاملی وزیر دادگستری را به عنوان ریاست عالیه کانون سردفتران معرفی نموده که وی نماینده ایران در کنفرانس واشنگتن نیز بود. از همین سال، طرح روی جلد مجله نیز تغییر کرد و شمشیر عدالت و ترازوی آویزان از طرفین شمشیر با شاخه زیتون (که سمبل و نشانه صلح است) طراحی و چاپ شد.
همچنین در سال دهم شماره یک مجله در تیرماه سال 1345 با تغییر در فهرست مندرجات و درج نام نویسندگان در ذیل مندرجات با پر پرنده که نوک آن (پر) قلم به تصویر کشیده شده است چاپ میشود. با بررسی شمارگان بعدی مجلات در دسترس معلوم شد که وقفههایی در چاپ و انتشار مجله «کانون سردفتران» بوده است که بعضی از موانع چاپ، کاملاً روشن نیست.
از کارهای مهم آن زمان کانون سردفتران که از نظر اجتماعی اهمیت شایانی داشت، خدمت به هموطنان بود که نشان از حضور سردفتران در فعالیتهای اجتماعی بود. از آن جمله؛ مشارکت کانون در مبارزه با بیسوادی بود که قطعنامهای در دیماه سال 1344 مبنی بر پیکار کانون سردفتران با بیسوادی صادر شد که با گزارش نایب رئیس وقت کانون سردفتران آقای جمالالدین جمالی در مجله چاپ شد که آماری را مبنی بر تشکیل کلاس در تهران و شهرستانها با حضور سردفتران ارائه داده بود که در محل کانون به منظور تربیت معلم سر کلاس با 120 نفر داوطلب شغل آموزگاری جهت پیکار با بیسوادی تشکیل و از تعداد مزبور 94 نفر با نمرات خوب قبول شده بودند که 11 نفر آنان، خانم بودند. این گزارش که در شماره یک سال دهم، تیرماه 1345 چاپ و منتشر شده بود، نشان میدهد که در فاصله و فترت زمانی حاصله نسبت به شماره پیشین، در سه ماهه اول سال 1345 مجله انتشار نیافته است.
گفتنی است پس از وقفه انتشار مجله، کار نشر آن از چاپ گیلان به چاپ فاروس ایران واگذار شد.
از سال دهم، محتوای مقالات چاپشده نشان از توجه مجله به مسایل خانواده دارد. موضوعاتی همچون ازدواج و انواع آن، زن در جامعه و نقش آن در استحکام و بنیان خانواده، تعدد زوجات و دیگر مسایل که در شمارههای مختلف توسط خانم طیبه غفاری و آقای علیاشرف مهاجر نوشته شده است.
یادآور میشود در سال دهم فقط 9 شماره مجله تا آخر اسفند ماه 1345 چاپ و انتشار یافت و استادان دیگری نیز به جمع نویسندگان پیوست که میتوان به آقایان دکتر محمد شاهکار، دکتر صناعی و یوسف اعتصامی اشاره نمود. البته به دلیل احیاناً اشکال فنی، در فروردین ماه سال 1346 شماره 10 مجله مجدداً با تاریخ سال دهم چاپ و منتشر میشود. آنچه در این شماره بیشتر جلب توجه میکند چند سطر از نامه یک سردفتر زیر عنوان «گناهکارم» است که مسایلی را مطرح کرده که از جمله مشکلاتی است که سالیان متمادی وجود داشته که خواندنی است؛ «گناه اجتنابناپذیر من این است که سردفترم، سردفتر و گرفتار سقوط ارزشها، سردفتر یعنی یتیم سرگردانی که حتی در مقایسه با دلال و حقالعملکار جهت معکوس سیر میکند که دلال بدون این همه مسؤولیت تعرفه تصاعدی دارد و سردفتر با این همه مسؤولیت هر قدر معامله و مسؤولیت بالاتر رود کماکان در جا میزند و در تمام شؤون راکد و ثابت میماند.
هر کس و دستگاهی از عهده انجام وظایف خود عاجز میشود سهمی از بار و کار خود را به دوش سردفتران میگذارد، این سزای نجابت و اطاعت سردفتر است؟ موقع تقسیم اراضی، قرض استهلاکی، حقوق بازنشستگی و... کسی یاد سردفتر نیست فقط برای بیگاری سراغ سردفتر میآیند».
به لحاظ عدم هماهنگی و مشکلات عدیده، مجله در سالهای 1345 و 1346 با شمارههای متفاوت به عنوان سال دهم چاپ و توزیع شد. در این سالها آنچه بیشتر چشم را نوازش میدهد ترجمه است؛ به ویژه ترجمه شرح مکاسب آقای جمالالدین جمالی و ترجمه نوشتههای ادوارد وسترمارک از زبان انگلیسی درخصوص مباحث ازدواج و تاریخ ازدواج توسط آقای علیاصغر فراسیون.
مجله کانون سردفتران در سال یازدهم، اولین شماره خود را در مرداد 1346 بدون توضیح اینکه در 4 ماهه اول سال چرا انتشار نیافته است با همان سبک و سیاق قبلی با این تفاوت که اکثر مقالات اجتماعی بوده و کمتر به مسایل حقوقی و صنفی پرداخته، چاپ و توزیع میگردد. در شماره 2 سال یازدهم مجله که تاریخ مهر و آبان ماه 1346 را نشانمیدهد، در بخش اخبار، ضمن بیان وظایف کانون، اسامی اعضای هیئت مدیره وقت کانون چاپ میگردد. آقایان جمالالدین جمالی (نایب رئیس) مصطفی سلطانزاده و ابوالحسن رضوی (اعضای مشاوره) نصراله لاهوتی(خزانهدار) دکتر احمد مهدوی دامغانی (منشی) محمد بهنیا و سیدمحمدحسین انوار و فتحاله زندی (اعضای علیالبدل) میباشند و نکته جالب توجهی که در این خبر آمده بود اینکه مجله کانون در سال 1313 تأسیس و پس از انتشار دو شماره تعطیل گردید و میتوان گفت ایناولین دوره انتشار مجلهبوده و تا اواخر دوره 12 که مجوز و امتیاز انتشار مجله به نام و مدیریت شادروان آقای جمالالدین جمالی سردفتر 29 تهران صادر گردید مجوز انتشار مجله به نام کانون صادر نشده بود.
شماره 3 سال یازدهم به لحاظ نبود بودجه برای چاپ مجله از سوی کانون، با تقبل هزینه آن توسط جمعیت سردفتران چاپ و انتشار مییابد و همت و تلاش و هدف پیشکسوتان صنف این بود که صدای گویا و تنها نشریه کانون به تعطیلی و فترت کشیده نشود.
در اخبار مجله کانون، نظرات کمیسیون وحدت رویه آنزمان برای ایجاد روش واحد چاپ و انتشار مییافته است. البته کمیسیون وحدت رویه به شکل فعلی که آرای صادره از طرف اداره ثبت به صورت بخشنامهای ابلاغ شود، نبود و کمیسیون با حضور سران دفاتر در کانون تشکیل مییافت. بیشتر سؤالات در خصوص نحوه وصول مالیات در اسناد تنظیمی بود که پاسخ آن با امضای آقای جمالی برای سؤالکننده ارسال میشد.
از مسایل شاخص آن زمان ارتباط و تعامل کانون و مجله با دربار بود که معمولاً یک جلد از مجله به دفتر مخصوص شاه ارسال میگردید. در عین حال، به رغم اینکه گاهی برخی توجهات و بذل عنایت از سوی آن دفتر صورت میگرفت، بعضاً مقالاتی که مورد تأیید برخی از مقامات وقت نبود، موجب تعطیلی مجله میشد.
اخبار انتخاباتی هیئت مدیره کانون و مشکلات سردفتران در شمارههای مختلف مجله چاپ میشد بلکه مورد توجه مسؤولان وقت قرار گیرد تا معضلات موجود حل و مشکلات دیگری حادث نشود. معالوصف، خیلی از ادارات و سازمانها و ارگانهای دولتی، دفاتر اسناد رسمی را گلوگاه وصول مطالبات خود از مردم فرض میکردند که در حال حاضر نیز عملاً این مشکلات به عناوین مختلف وجود دارد.
اولین شماره سال چهاردهم مجله دو بار در آذر و بهمنماه سال 1350 با مقالات متفاوت چاپ شده که نشان از بیبرنامگی در هیئت تحریریه دارد و چاپ شمارههای بعدی نیز با تأخیر صورت گرفته و شماره 4 در تیرماه 1351 منتشر گردیده است. سیاق و شکل و صفحهبندی و بهای مجله تغییری چندان نیافته جز اینکه نویسندگان دیگری، مقالاتی را برای چاپ به مجله ارسال میکردند که به نام آنان چاپ میگردید. و مثل سابق مباحث حقوقی و ثبتی صفحات کمی از مجله را به خود اختصاص میداد و مقالات با موضوعات عمومی و تاریخی بیشترین صفحات مجله را شامل میشد و موضوع دیگر اینکه برخی از مقالات توسط خانمهای حقوقدان وقت نوشته و چاپ میشده که نشان از توجه بانوان حقوقدان آنزمان به مجله دارد که البته هیچکدام سردفتر نبودند.
در سال چهاردهم فترتی در انتشار مجله پیش آمده بود و شماره 9 در خرداد و تیرماه سال 1352 چاپ و ضمن بیان با تجدید مطلع، مقالات مجله را شروع میکند که؛ «مجله کانون معرف هویت، شاخص شخصیت و جلوهگاه افکار و اندیشهها و مبین آلام و ابتلائات سردفتران و دفتریاران است».
شماره 12 سال چهاردهم در آذرماه سال 1352 چاپ و دارای مقالاتی با مضامین و محتوای تاریخی و اجتماعی و حقوقی و به ویژه گله از عدم تغییر و اصلاح قانون دفاتر اسناد که در آن زمان پایان دوره هفدهم و آغاز هجدهمین دوره کانون بود که اصلاح قانون دفتر اسناد رسمی مسأله اساسی وقت بود که در 25/4/1354 تاریخ تصویب قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران، این دغدغه برطرف میشود.
در سال پانزدهم، اولین شماره به جای دی ماه سال 1352 در فروردین تا اردیبهشت سال 1353 چاپ و منتشر شد. برای اولینبار در داخل جلد مجله کانون سردفتران بعد از اعلام نام مدیر «آقای جمالالدین جمالی» اسامی اعضای هیئت تحریریه وقت آقایان؛ علیاصغر فراسیون، محمدتقی طباطبایی، محمدتقی سینایی، محمدعلومی (که همچنان خانواده بزرگ سردفتری از تجربه و زحمات این بزرگوار بهرهمند است) و پرویز جوان بودند که بعداً آقای دکتر سیدحسن اسعدی نیز عضو هیئت تحریریه میشوند.
خبر جالبی که در این شماره مجله بیشتر به چشم میخورد موضوع درمان و بهداشت سردفتران و دفتریاران بود که متن خبر به این شرح درج گردیده بود«به دستور آقای صادق احمدی وزیر دادگستری و ریاست فائقه کانون، برای تحقق دستور تأمین بهداشت عمومی به موجب قراردادی درمان سرپایی و بستری و کلیه اعمال جراحی و زایمان و سایر معالجات سردفتران و دفتریاران و خانواده ایشان به عهده بیمارستان آریا محول گردید و مقرر شد که هزینه آن براساس آخرین تعرفه سازمان تأمین خدمات درمانی کشور از محل بیمه پرداخت شود و فقط از سردفتران و خانواده آنها بیست درصد و از دفتریاران و خانوادهشان ده درصد از مأخذ تعرفه سازمان تأمین خدمات درمانی کشور به عنوان فرانشیز از کسانی که بستری شوند دریافت گردد».
همچنین در مجله برنامه هفتگی و نام پزشکان با تخصصهای مختلف در بیمارستان آریا در بقیه خبر قید شده بود و اکنون 38 سال از آن زمان سپری شده متأسفانه مسأله بیمه و خدمات درمانی سردفتران و دفتریاران، آنچنان که در شأن و مقام و منزلت و مسؤولیت سردفتران و دفتریاران است، تمام و کمال حل نشده است.
در اکثر شمارههای مجله، هیئت تحریریه صفحهای را به مطلبی با نام آرزوی ما چاپ مینموده و از دوستداران و حقوقدانان برای یاری مجله استعانت میجستند که متن آن در ذیل میآید؛
|
«آرزوی مجله این است که مورد پسند خوانندگان دانشمند خود واقع گردد ولی، هنوز نمیتوانیم ادعا کنیم که مقالات آن را چون کاغذ زر دست به دست میبرند و یا قصبالجیب حدیثش را چون نیشکر میخورند، به همین دلخوشیم که دوستدارانی دارد که انس گرفته به رغبت و با مهر و عطوفت میگشایند و بر صفحات آن نظر میکنند. ولی این برای حصول مقصود ما کافی نیست بلکه انتظار داریم که زمره دانشمندان حقوق و قضات فحل و وکلای مبرز کشور با ارسال مقالات عمیق و طرح مسایل نوین یاری کنند و جامعه تشنگان را از زلال دانش و بینش خود برخوردار سازند که در سینه نگهداشتن معلومات نه برای خود شخص و نه برای جامعه سودی ندارد. نسخهها و صفحات مجله گواهی میدهد که متصدیان این خدمت سهم معینی از انتشارات فرهنگی ایران را برعهده گرفته و از سعی و مجاهدت دریغ نداشتهاند و برای تحکیم مبانی مقصود امیدوارند که آقایان قضات و وکلای محترم و صاحبان قلم با بحث و انتقاد از کیفیات و نتایج قوانین و روش قضایی و مباحث علمی دیگر با مجله یاری و همکاری فرمایند مخصوصاً به طلاب و دانشجویانی که ذوق و استعداد دارند و برای فردای ما آماده میشوند فرصت و امکان ظهور و بلوغ میدهد. اگر ما بتوانیم کاری کنیم که هر کسی بعد از خواندن این مجله دلایل جدیدی برای دوست داشتن وظایف خود، میهن خود، قوانین خود به دست بیاورد و در هر مقام و مرتبهای که هست خوشبختی خود را احساس کند خودمان را خوشبختترین افراد میدانیم»
|
از سال شانزدهم با کوشش فراوان بیش از 3 شماره، شمارههای 8 و 9 و 10 که در ماههای شهریور و آبان و آذر توسط سازمان چاپ آبان منتشر شد، نهایتاً آخرین شماره مجله دوره اول در مرداد ماه سال 1355 چاپ شد که آخرین اعضای هیئتتحریریه که زیرنظر آقای پارسا تویسرکانی فعالیت میکردند و اسامی آنها در مجله اعلام شده بود؛ آقایان: محمدتقی طباطبایی، محمدتقی سینایی، محمد علومی، پرویز جوان و دکترسیدحسن اسعدی بودند و بعد از آن، تاریخ دفتر دوره اول بسته شد. جا دارد به عنوان همکار، از همه سردفتران و دفتریاران، نویسندگان و دستاندرکاران مجله «کانون سردفتران» که زحمتکشیدهاند و بنیانگذار مجله بودند، تشکر و قدردانی نمایم.
دوره دوم انتشار ماهنامه «کانون»
بالاخره پس از مدتها تعطیلی و عدم چاپ و انتشار مجله «کانون سردفتران»، یکی از دغدغههای هیئت مدیره وقت کانون سردفتران و دفتریاران موضوع انتشار و راهاندازی مجدد مجله بود که نهایتاً پس از بحث و بررسی، مسؤولیت این امر به عهده جناب آقای عباس سعیدی عضو هیئت مدیره کانون سردفتران و دفتریاران و مدیر مسؤول فعلی ماهنامه «کانون»، محول میشود که پس از پیگیریهای لازم به موجب مجوز شماره 3032/124 مورخ 4/5/1376 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی براساس قانون مطبوعات مصوب 28/12/1364 مجلس شورای اسلامی، پروانه انتشار نشریه «کانون» با روش خبری و تحلیلی در زمینه علوم انسانی به زبان فارسی و ترتیب انتشار ماهنامه در شهرستانهای سراسر کشور به صاحب امتیازی کانون سردفتران و دفتریاران و مدیرمسؤولی آقای عباس سعیدی سردفتر محترم 113 تهران و عضو هیئت مدیره صادر شد. و اولین شماره دوره دومِ انتشار مجله در مهرماه سال 1376 با مدیریت آقای عباس سعیدی و زیر نظر هیئت تحریریه به سرپرستی آقای بهمن رازانی سردفتر محترم 539 تهران با عنوان مجله «کانون»، که طرح جلد آن به رنگ سبز، تصویر برگ معاملاتی نیم برگی با متن سوگند سردفتر انتشار یافت و مقالات مندرج در آن عبارت بود از؛ «سخن آغازین» و برای «تیمن هیئت تحریریه» (البته هیئت تحریریه رسمی در آن زمان عملاً تشکیل نشده بود) و «نقش الفاظ در اعمال و وقایع حقوقی و ثبتی» نوشته آقای سیدرضا زوارهای (ریاست وقت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور)، «در ابتدای راه» به قلم رئیس وقت هیئت مدیره کانون (آقای حبیبا... نیکوعزم)، «ثبت اسناد» نوشته آقای مهدی کریمپور (مدیرکل وقت امور اسناد و سردفتران)، «سیر مالکیت در ایران و چگونگی ثبت اسناد و املاک» از آقای سیدجلیل محمدی (دادستان وقت دادسرا و دادگاههای انتظامی سردفتران و دفتریاران)، «بحثی پیرامون حق توکیل غیر در وکالت» نوشته آقای محمدصادق آیتالهی (سردفتر دفتر اسناد رسمی 169 تهران)، «وکیل و معامله با خویشتن» از آقای بهمن رازانی (سردفتر دفتر اسناد رسمی 539 تهران)، «بحثی پیرامون ماده 644 قانون مجازات اسلامی» نوشته آقای سعید بیاتی (سردفتر دفتر اسناد رسمی 332 تهران)، «استدلال حقوقی» ترجمه آقای مسعود حبیبی مظاهری (سردفتر دفتر اسناد رسمی 177 تهران) و « شرط، اقسام و احکامش» نوشته آقای عسگر جعفرزاده (سردفتر دفتر اسناد رسمی 118 تهران). شایان ذکر است که سران دفاتر و خصوصاً آقای عباس سعیدی مدیرمسؤول ماهنامه، در طول مدت، نهایت کوشش را در نشر و چاپ بهموقع ماهنامه «کانون» به خرج داده که از زمان شروع تاکنون که یکصدمین شماره آن در دوره دوم چاپ میشود، در انتشار ماهنامه وقفهای نیفتاده است و امید که همچنان با کیفیت عالی ادامه یابد.
و اما فهرست مطالب مجله به شرحی بود که بیان شد و داخل کادر مشخصات ماهنامه کانون عبارت (تحلیلی، پژوهشی و خبری) آمده بود و صاحبامتیاز آن، کانون سردفتران و دفتریاران (برخلاف دوره اول که به نام آقای جمالالدین جمالی بود) مدیر مسؤول؛ عباس سعیدی، زیر نظر هیئت تحریریه، به نشانی: تهران، خیابان استاد مطهری، مقابل خیابان سنایی، چاپ واژهآرا، سال چهل و یکم، دوره دوم، شماره یک و بهای تکفروشی 380 تومان چاپ شده بود و در قسمت داخلی پشت جلد با عنوان تازه چه خبر؟ موضوع «امضای قرارداد بیمه درمانی» برای سردفتران و دفتریاران نوید داده شده بود.
شروع مجدد انتشار ماهنامه پس از سالها وقفه با سخن آغازین هیئت تحریریه زیر عنوان «ای نام تو بهترین سرآغاز» آمده است که؛ «امروز با رسیدن این نوشته به دست شما، گام اول در تجدید حیات و نشر دوباره مجله «کانون سردفتران و دفتریاران» برداشته شده است؛ گامی که مدتهاست بسیاری از همکاران و دوستان دور و نزدیک ما را، پروای برداشتنش به خود مشغول کرده است و چون هر کار تازه دیگری، ورود به هر دنیای ناشناختهی تازه همراه با شور و اشتیاق بوده است و در عین حال دلهره و نگرانی؛
شور و اشتیاق از این رو که اینک ماییم که خواستهایم و کوشیدهایم و سپاس خدای را که توانستهایم گامی هرچند ناچیز در جهت شناسایی بیش از پیش جامعهی سردفتران و دفتریاران به مردمان ارجمند این بر و بوم برداریم. و رد پایی که پیشکسوتان ما، با حرکت آغازین و بجای خویش از سال 1336 با انتشار صدها شماره مجله تا سال 1354]البته در سال 55 نیز یک شماره چاپ شد[ در فراخنای دشت زمانه بر جای گذاشتهاند، با پای خوش بکوبیم.
بدین امید که راه را برای رهروی آیندگان، هرچند ذرهای نه بیش، هموارتر سازیم.
دلهره و نگرانی نیز از این رو که زمانی که گذشتگان و پیشینیان این صنف در 40 سال پیش از این، با امکاناتی از همه حیث ضعیفتر و جو حاکم آن روزها، نشریهای را انتشار دهند که امروز نیز بتوان بیشرمساری ارائهاش داد، ما آیا خواهیم توانست حاصل کاری ـدستکم و در مقام قیاسـ با همان سطح پذیرش نسبی ارائه دهیم؟»[3]
آنچه امروز نگارنده را به عنوان یک سردفتر بر آن داشت و مشوق بود که قلم به دست گرفته و سیر تحولات مجله را هرچند ناقص به رشته تحریر درآورد، موفقیت مجله و خدمات ارائهشده به صنف و جامعه سردفتری و زحماتی بود که همکاران و دلسوزان اعم از سردفتر و دفتریار و دیگران در مجله برای اعتلای آن کشیدهاند و اکنون یکی از ماهنامههای موفق در نوع خود در کشور است که اگر همکاران محترم با دقت نظر مطالب چاپشده شمارههای مختلف را مطالعه فرمایند راهگشای خیلی از سؤالات و مشکلات عملی در نحوه تنظیم و اجرای اسناد بوده و خواهد بود و ماهنامه برای هرچه بهتر شدن و شکوفایی خود نیاز به همکاری همکاران گرامی دارد که قلم به دست گیرند و نشریه را در تمامی زمینهها یاری رسانند.
شماره دوم که در آبان 76 چاپ و منتشر شد طرح جلد و رنگ مجله تغییر کرد و عناوین مطالب مجله در روی جلد چاپ و نقش مهر دفترخانه و عبارت مصطلح و عرفی قبلی «مسؤول صحت ثبت و احراز هویت متعاملین هستم» به نام مجله کانون (ماهنامه کانون سردفتران و دفتریاران) با تصویر یک پر پرنده (که قبلاً هم در مجلات قبلی بود) و یک شیشه مرکب (جوهر) چاپ و منتشر شد.
نویسندگان مقالات این شماره هم تقریباً همان نویسندگان شماره یک مجله بودند با این تفاوت که آقای بهمن رازانی (سردفتر دفتر اسناد رسمی 539 تهران) به جمع نویسندگان مقالات پیوسته و به عنوان رئیس هیئت تحریریه مجله معرفی و جالب توجه اینکه بهای مجله در فاصله یک ماههبا 70 تومان گرانتر؛ یعنی 450 تومان توزیع شده بود.
از شماره 3که در آذر و دی ماه سال 76 چاپ شد تغییراتی در صفحات اول و مقدمه مجله داده شد و اینکه نام همکاران در هر شماره قید و نیز مندرجات مطالب با اسم نویسنده و صفحه مربوطه و نیز اهداف مجله مبنی بر بالابردن سطح دانش و آگاهیهای سردفتران و دفتریاران، اجرای دستور ماده 29 دفاتر اسناد رسمی، ایجاد رویه واحد در طرز اعمال قوانین از طریق درج نظریههای حقوقی و قضایی، نقد علمی و تحقیقی در مسایل حقوقی و قضایی، بحث در قوانین خارجی و شرح و تطبیق آنها، درج عقاید علمای حقوقی و رویه قضایی کشورها، نشر برخی از قوانین و مقررات رسمی و آرای دادگاهها، انتشار سخنرانیها و مصاحبههای علمی و حقوقی با رفع مشکلات و موانع شغلی و حرفهای سردفتران و دفتریاران، چاپ و منتشر گردید.
از همین شماره به بعد، فرم درخواست اشتراک ماهنامه «کانون» در انتهای هر شماره چاپ میشد که هرکس تمایل به اشتراک داشته باشد فرم را تکمیل و برای 6 ماهه 20000 ریال و برای سالیانه 40000 ریال به حساب 3434 بانک ملی شعبه میرزای شیرازی مجله کانون واریز کند. از دوره دوم مقالات چاپ شده در شمارگان مجله برخلاف دوره اول که تاریخی و اجتماعی بود به مباحث حقوقی و ثبتی و مسایل مهم دفاتر و قوانین و بخشنامهها و آییننامههای مربوطه پرداخته و درج اینگونه مطالب را در زمره اهداف خود قرار داد.
با سپری شدن زمان انتشار و ارسال مجله به شهرستانها، همکاران سردفتر، نویسندگان و علاقهمندان و مخاطبان مجله نیز افزایش یافت و مقالات متنوع جهت چاپ ارسال گردید و مقالات نویسندگان با دیدگاههای مختلف چاپ شد.
در مجله شماره 11 سال چهل و سوم منتشره در فروردین ماه سال 1378 برای آگاهی خوانندگان عناوین مقالات ده شماره قبلی چاپ که در صورت ضرورت، خوانندگان نشریه بتوانند به مقاله مورد نیاز مندرج در شماره مجله مربوطه مراجعه نمایند. برخی از مقالات نویسندگان به صورت مسلسل و مداوم در هر شماره مجله چاپ میشد. از آن جمله؛ مقاله «سیر مالکیت در ایران» نوشته آقای سیدجلیل محمدی و ترجمه «قانوننامه حامورابی» ترجمه آقای بهمن رازانی را میتوان نام برد.
از شماره دهم مجله، امور رایانهای و فنی به آقای محمدرضا ریاضتی سپرده شد و ویراستاری مجله را از شماره 7 به بعد آقای وحید امینی دانشآموخته کارشناسی رشته زبان و ادبیات فارسی به عهده داشته که هنوز هم ماهنامه «کانون» از زحمات بیشائبه بخش امور فنی ازجمله خانم فهیمه اسماعیلی که علاوهبر تایپ و ماشیننویسی مطالب و مقالات، صفحهآرایی و صفحهبندی ماهنامه را برعهده دارد و خانم فرانک آقایی که هم به امور مشترکین میپردازد و هم گاهی به کمک خانم آیدا اصل بادامچی که اخیراً به جمع همکاران فنی دفتر ماهنامه پیوسته، وظیفه نمونهخوانی و تصحیح مطالب را زیر نظر آقای امینی برعهده دارند. جادارد از آقای حسین طاهری تحصیلدار دفتر ماهنامه نیز تشکر نمود. هرچند ذکر اسامی تمامی عزیزانی که در طول انتشار این یکصد شماره با دفتر ماهنامه همکاری داشتهاند، ممکن نیست لیکن به هر روی، مجله همکاران جدیدی را جهت بهبود کیفیت و کمیت به خدمت گرفت و چاپخانههای مختلفی، در طول این مدت، چاپ ماهنامه را به عهده داشتند.
از شماره 12 چاپ ماههای اردیبهشت و خرداد ماه 1378 هزینه اشتراک 6 شماره به 36000 ریال و 12 شماره به 72000 ریال افزایش یافت و علاوه بر نمایندگیهای فروش در کتابفروشیهای تهران و برخی شهرستانها در کتابفروشیهای دانشکدههای حقوق تهران و شهید بهشتی و آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی نیز مجله در اختیار دانشجویان حقوق قرار گرفت که بدینترتیب مجله کانون در میان دانشجویان حقوق دانشکدهها هم راه یافته و مورد استفاده دانشپژوهان و دانشجویان قرار گرفته و جملگی با قوانین ثبت و دفاتر اسناد رسمی آشنا شدند. البته چون متأسفانه، در دانشکدههای حقوق سراسر کشور، حقوق ثبت از واحدهای اختیاری است، دانشآموختگان رشته حقوق آشنایی کافی با حقوق ثبت، قوانین و مقررات ثبتی و دفاتر اسناد رسمی که مورد نیاز جامعه است، ندارند.
در این دوره، مطالب مجله به سه بخش مقالهها؛ ترجمهها؛ اخبار، نامهها و مقالات تقسیم میشد و در شمارههای مختلف، سؤالات آزمون سراسری سردفتری و بخشنامههای ثبتی برای اطلاع سردفتران چاپ و منتشر میگردید و یک جلد مجله به سردفتران و دفتریاران که اشتراک داشتند ارسال و به دانشجویان ممتاز دانشکدههای حقوق یکسال اشتراک ماهنامه به طور رایگان اعطا میشد.
از شماره 18 مجله منتشره در اردیبهشت و خرداد سال 1379 آقای بهمن رازانی از ریاست هیئت تحریریه استعفا نمود و از شماره 19 آقای محمدعلی اختری به عنوان سردبیر مجله انتخاب شده و مسؤولیت سردبیری ماهنامه را برعهده گرفت. گفتنی است پیش از این، مجله سردبیر نداشت.
و از شماره 24 به بعد علاوه بر چاپ و نشر اصل مجله، ویژهنامه اخبار کانون و ضمیمه نیز در برخی از شمارهها چاپ و انتشار مییافت. برخی از ضمیمهها خیلی مهم و مؤثر در اعتلای دانش ثبتی و حقوقی همکاران بوده که از آن میان میتوان به «آراء و نظریات کمیسیون وحدترویه کانون سردفتران و دفتریاران از آغاز تا فروردین 1387» ضمیمه مجله شماره 80 (اردیبهشت 87) و «مجموعه آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری مرتبط با دفاتر اسناد رسمی تا پایان شهریور 1387» ضمیمه ماهنامه شماره 85 (مهرماه 1387) و سه کتاب ارزشمند؛ یکی کتاب «مدارک و مستندات لازم برای تنظیم اسناد رسمی» دیگری «مقررات مالیاتی مرتبط با دفاتر اسناد رسمی» و اخیراً هم کتاب «نظریههای مشورتی کمیسیون حقوقی کانون سردفتران و دفتریاران» جلد اول (پاییز 1388) که به همت دستاندرکاران دفتر ماهنامه آمادهسازی و توسط انتشارات سرخ چاپ شد و در قبال مبلغ چهل هزار ریال در اختیار مشتاقان و علاقهمندان امور سردفتری است و البته، این جملگی، هنوز هم مورد نیاز سردفتران و دفتریاران و متصدیان امور ثبتی و سردفتری است.
از شماره 19 و 20 منتشره در خرداد و تیرماه 1379 تا شماره 54 چاپ شده در دی و بهمن 1383 تغییری در سیاق و عبارات و جلد و بهای مجله داده نشد و نویسندگان مقالات از اقشار مختلف پژوهشگران به ویژه همکاران سردفتر و همکاران ثبتی و دانشجویان دانشکدههای حقوق در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا و بعضاً از اساتید دانشگاهها و قضات و وکلا و دیگر اعضای جامعه علمی و دانشگاهی کشور بودند که با تیراژ 2000 نسخه در هر شماره چاپ و منتشر میشده و بعداً از شماره 43 تیراژ مجله به 4000 نسخه رسید و دفاتر اسناد رسمی یک جلد رایگان دریافت میکردند. از شماره 44 آقای سیدفریدالدین محمدی سردفتر دفتر اسناد رسمی 727 تهران به عنوان سردبیر نشریه داخلی مجله «کانون» که در کنار بعضی از شمارهها به مناسبتهایی چاپ میشد، رسماً فعالیت مستقیم و اجرایی خود را آغاز نمود.
و از شماره 48 (چاپ اسفند ماه سال 1382) نشانی الکترونیکی مجله magazine@irnotary.org اعلام شد که بعداً تغییر کرد.
پس از مدتی به لحاظ مشغله زیاد، آقای عباس سعیدی از مدیرمسؤولی مجله استعفا نموده و از شماره 50 علاوه بر سردبیری مجله، مدیریت داخلی مجله برعهده آقای محمدعلی اختری گذارده شد. و تیراژ مجله به 4300 نسخه و از شماره 53 به 4500 نسخه افزایش یافت و آرم مصوب کانون سردفتران و دفتریاران روی جلد مجلهها چاپ گردید.
از شماره 54 بهای مجله از 6000 ریال به 10000 ریال افزایش یافت و نشانی الکترونیکی بهmagazine@notary.ir تغییر یافت و از شماره 55 فروردین ماه سال 1384 کلاً جلد مجله تغییر و عبارت «مسؤول صحت ثبت و احراز هویت متعاملین هستم» حذف و فقط با رنگ سرمهای با آرم کانون با کلمه مجله کانون به رنگ زرد و ماهنامه حقوقی کانون سردفتران و دفتریاران دوره دوم در روی جلد چاپ و منتشر شد. و پشت جلد مجله کلمه کانون به زبان انگلیسی چاپ گردید.
پس از تغییراتی که در هیئت مدیره کانون صورت گرفت، در خرداد و اردیبهشت ماه سال 1384 از شماره 56 آقای سلیمان فدوی (سردفتر بازنشسته دفتر اسناد رسمی شماره 443 تهران) به عنوان سردبیر و آقای محمدعلی اختری مدیرمسؤول مجله انتخاب شدند. و از این شماره به بعد شمارگان مجله به 4800 نسخه افزایش یافت.
به علت بازنشستگی آقای اختری از سردفتری، از شماره 59 آقای ناصر نایبی (سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 221 تهران) به عنوان مدیر اجرایی مجله انتخاب و از این شماره بود که مقالات با چکیده و واژگان کلیدی به چاپ رسید و علاوهبر فهرست عناوین مقالات به فارسی، در آخر مجله، فهرستی هم به زبان انگلیسی (Kanoon) چاپ گردید.
با استعفای آقای سلیمان فدوی از سردبیری مجله از شماره 61 چاپ خرداد ماه سال 1385 آقای خسرو عباسی داکانی (سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 106 تهران) سردبیر مجله شده و مدیرمسؤولی ماهنامه برعهده صاحبامتیاز یعنی کانون سردفتران و دفتریاران قرار گرفت. بهرغم افزایش شمارگان مجله در سنوات قبل، از شماره 60 به بعد شمارگان مجله به 3000 نسخه کاهش پیدا کرد.
از شماره 62به بعد کلمه مجله از روی مجله حذف و فقط کلمه «کانون» باقی ماند. از آذرماه سال 1385 همزمان با انتشار شماره 65 ماهنامه مجدداً شمارگان نشریه به عدد قبل افزایش یافت و با استعفای آقای خسرو عباسی داکانی از سردبیری، آقای ناصر نایبی علاوه بر مدیریت اجرایی، سردبیری ماهنامه را نیز به عهده گرفته و از آذرماه سال 86 و انتشار شماره 75 ماهنامه آقای نورعلی مظاهری (سردفتر دفتر اسناد رسمی 993 تهران) مدیریت اجرایی مجله را عهدهدار شد. در این دوران، مطالب منتشره در نشریه بیشتر حقوقی و ثبتی و ترجمه قوانین سردفتری کشورهای مختلف و بعضاً نمونه تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی و نیز اخبار و بخشنامهها و آرای وحدت رویه، آرای دیوان عدالت اداری و یا آرای دادگاههای انتظامی سردفتران برای اطلاع و آگاهی سردفتران و دفتریاران و سایر مخاطبان و علاقهمندان بود و ماهنامه از لحاظ کیفیت پربار و محتوای مقالات رشد خوبی داشت.
از شماره 83 مرداد 1387 بهای ماهنامه از 10000 ریال به 32000 ریال و به سه برابر بهای قبلی افزایش یافت و علت آن افزایش هزینههای چاپ و نشر و توزیع و کاغذ و سایر مخارج بود. تا شماره 85 که یک نسخه به طور رایگان به دفاتر اسناد رسمی ارسال میشد، طبق تصمیم هیئت مدیره وقت ارسال رایگان ماهنامه قطع شد و تمامی مقالات و نوشتههای هر شماره از ماهنامه روی خروجی سایت کانون (www.notary.ir) برای مطالعه عموم جامعه سردفتری و حقوقی قابل مشاهده و بهرهبرداری شد. بهطوریکه از اولین شماره دوره دوم انتشار تا آخرین شماره بعضاً pdf و اخیراً به صورت متنی text)) قابل استفاده کاربران فضای مجازی است. یعنی اکنون ماهنامه «کانون» علاوهبر نسخه چاپی، به نوعی از یک نشریه الکترونیکی هم بهرهمند شده است و کاملاً از این نقطهنظر بهروزرسانی شده و به محض انتشار ماهنامه، نسخه الکترونیکی آن روی خروجی سایت کانون قابل بهرهبرداری است.
گفتنی است ماهنامه «کانون» در این چند سال اخیر مرتباً هر ساله در جشنواره و نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریها شرکت فعال داشته و اخیراً علاوهبر انتشار بروشور، جزوه آموزشی در شانزدهمین نمایشگاه مطبوعات و خبرگزاریها، تمامی مطالب ماهنامه از شماره یک تا شماره 95 دوره دوم را به صورت لوح فشرده (cd) در اختیار همکاران، مخاطبان و بازدیدکنندگان از غرفه ماهنامه «کانون» قرار داد که با اقبال نیز مواجه شد.
ولی باید گفت؛ نشریه یکی از راههای ارتباطی سردفتران و دفتریاران با کانون و ارائه نظرات و ایدههای جدید نویسندگان و مطالعه بخشنامهها و اخبار تازه مرتبط با شغل سردفتری و وسیله ترقی علمی و عملی سردفتران میباشد. لذا ازفروردین ماه سال 1388 همزمان با انتشار شماره 91 ماهنامه آقای عباس سعیدی سردفتر محترم دفتر اسناد رسمی 113 تهران و عضو هیئت مدیره کانون مجدداً به عنوان مدیرمسؤول ماهنامه انتخاب شد که همچنان این مسؤولیت را عهدهدار هستند.
اکنون هزینه اشتراک 6 شماره ماهنامه 220000 ریال و 12 شماره 440000 ریال با احتساب هزینه پستی است. نشریه در مراکز حقوقی و علمی بسیاری علاوه بر سران دفاتر اسناد رسمی مورد توجه است، ازجمله؛ مجتمعهای عالی قضایی، دیوان عالی کشور، شورای نگهبان قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی، دیوان عدالت اداری، سازمان بازرسی کل کشور، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و ادارات تابعه، جوامع سردفتری استانها، کانونهای سردفتران و دفتریاران استانها، مراکز مطبوعاتی، مراکز مهم علمی کشور، دانشکدههای حقوق دانشگاههای؛ تهران، شهید بهشتی، شیراز، آزاد اسلامی تهران مرکز و کتابخانههای؛ مرکزی دانشگاه تهران، آستان قدس رضوی و مرکز تحقیقات فقهی امام خمینی(ره)، مرکز تحقیقات قوهقضائیه، ادارات حقوقی بانکها، گروههای حقوقی روزنامهها و مجلات حقوقی.
از ارسال و چاپ مقالات و نوشتههای متعددی که دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری و استادان دانشگاهها تألیف یا ترجمه میکنند، جایگاه و شأن علمیـپژوهشی ماهنامه در مراکز علمی، حقوقی و دانشگاهها مشخص میشود و این امر جای بسی امیدواری است که تلاش کانون و همکاران در مجله سبب شده که قانون دفاتر اسناد رسمی و حقوق ثبت در دانشکدههای حقوق و مراکز مطالعاتی و حقوقی و غیر آن جای خود را پیدا کند و کسانیکه از دانشکدههای حقوق فارغالتحصیل میشوند و خواهان انتخاب شغل سردفتری هستند قبلاً با مسایل دفاتر اسناد رسمی و وظایف و مسؤولیتهای سردفتر آشنا میشوند.
علاوه بر موضوعهایی که مطرح شد گاهی انتشار ماهنامه، مطالب و مقالات مندرج در آن توانسته است در حل و فصل بسیاری از مشکلات همکاران ثبتی و سران دفاتر اسناد رسمی و دفتریاران در مراجع قضایی و انتظامی مؤثر واقع شود و امید آن داریم که همکاران از اندیشههای حکیمانه خود، ماهنامه «کانون» را بینصیب نسازند و نشریه را در راهی که قدم گذارده، یاری و مساعدت نمایند.
در اینجا جا دارد از همه پیشکسوتان و نویسندگان و دستاندرکاران که در این راه گام برداشتهاند و ماهنامه را بیش از پیش یاری و مساعدت مینمایند ستایش و قدردانی نموده و توفیق همگان را از درگاه ایزد منان خواهانیم.
در پایان، اسامی اعضای هیئت تحریریه در دورههای مختلف اعم از سردفتران تهران و شهرستانها، اساتید دانشگاهها، همکاران ثبتی، دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی و سایر دانشپژوهان را خدمت خوانندگان گرامی تقدیم و از زحمات آنان قدردانی میکنیم.
همکاران فعلی اعضای هیئت تحریریه ماهنامه «کانون»:
آقایان؛ عباس سعیدی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 113تهران و عضو هیئت مدیره کانون سردفتران و دفتریاران (مدیرمسؤول)؛ ناصر نایبی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 221 تهران (سردبیر)؛ نورعلی مظاهری سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 993 تهران (مدیراجرایی)؛ محمود محمدزاده سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 495 تهران (نویسنده یادداشت حاضر)؛ محمد عظیمیان سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 648 تهران؛ مهدی باقرینسامی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 673 تهران؛ غلامعلی بازیاری سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 36 تهران؛ صابر ناظمی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 786 تهران؛ دکتر عباس منتهایی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 590 تهران؛ حسن روشن سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 796 تهران؛ امیرحسین وحیدی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 5 تهران؛ عطاءا... روشن قنبری سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 885 تهران؛ ولیاله اعرابی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 529 تهران؛ سیاوش مددی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 50 تهران؛ یوسف رزاقپور سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 80 تهران؛ کیوان شهبازی سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 500 تهران؛ اصغر قیماصغری رئیس سابق دفتر دادستان کل کشور و وکیل دادگستری؛ سلیمان فدوی سردفتر بازنشسته دفتر اسناد رسمی شماره 443 تهران و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و وکیل دادگستری؛ قادر فرامرزپور معاون سابق مدیرکل دفتر بازرسی سازمان ثبت؛ محمد اقبالیدرخشان کارشناس ارشد دفتر ارزیابی و پاسخگویی به شکایات سازمان ثبت و رضاتاجگر مشاور مدیرمسؤول و دبیر هیئت تحریریه.
البته ممکن است برخی از اعضای هیئت تحریریه به صورت غیرحضوری در ارتقای سطح علمیـپژوهشی ماهنامه اثرگذار باشند که معمولاً با ارسال مقالههای ارزشمند، نشریه را یاری میکنند که در همین فرصت، از ایشان قدردانی میشود.
سران دفاتر اسناد رسمی که سابقاً عضو هیئت تحریریه بودند، آقایان سردفتر؛ سعید بیاتی (332 تهران)، بهمن رازانی (539 تهران)، مسعود حبیبی مظاهری (177 تهران)، محمدصادق آیتاللهی (169 تهران)، عسگر جعفرزاده (118 تهران)، سیاوش جعفری (432 تهران)، محمدعلی اختری (122 تهران)، حسین خرمینژاد (361 تهران)، علیرضا ایمانی پیرآغاج (569 تهران)، علیرضا گنجانی (721 تهران)، خسرو عباسی داکانی (106 تهران)، حسنعلی تربتی (114 تهران)، فریدالدین محمدی (727تهران)، رضاخدابخشی (472 تهران)، محمدعلومی (300 تهران)، احساناله پیرداده (619 تهران)، خسرو کرمانی (587 تهران)، مختار بوئینی (982 تهران)، و سرکار خانم فاطمه بحری (772 تهران) که البته برخی از ایشان اکنون بازنشسته شدهاند.
همکاران سردفتر عضو تحریریه در شهرستانها:
آقایان؛ بهمن الفی (4 اردبیل)، حسن نقشبندی (8 ارومیه)، فرید بندگان (135 اصفهان)،
ودود برزی (77 بناب)، علی حاجیانی (2 بوشهر)، وحیدرضا مهدوی (17 بابل)، لطیف عبادپور (10 پارسآباد مغان)، علی بهاریراد (11 تبریز)، غلامعلی حیدرنیا فتحآبادی (89 تبریز)،
رضاقلی جلالیفر (یک چالوس)، غلامرضا طغیانی (37 زرینشهر)، محمدتقی دیانی
(110 ساری)، مصطفی سرخیل (یک ساوه)، سعید صادقی (30 شهریار)، سیدحسین عباسپور (15 شیراز)، برزو نوروزی (114 شیراز)، محمد وفایی (29 کرمانشاه)، ناصر شهریاری (92 کهنوج)، حسین قاسمیثانی (24 مرند)، محمداسماعیل اشکذریزهتاب (70 مشهد)، اسماعیل اسماعیلزاده (6 ماکو)، مرتضی وصالیناصح (31 همدان)، سیدحسین حسینینیک (41 یزد)، سیدعلیرضا طباطباییبافقی (3 یزد).
برخی از استادان محترم دانشگاهها که با ماهنامه همکاری داشتهاند؛
دکترحسینقلی حسینینژاد، دکترمحمدحسین شهبازی، دکتررضا ولویون،
و دکترسیدجلالالدین مدنی.
همکاران سابق ثبتی که به نوعی در حکم اعضای علمی ماهنامه بوده و همکاری قابل توجهی داشتهاند، آقایان؛ محمود تفکریان (معاون سابق امور املاک)، غلامرضا جهانمهین (مدیرکل سابق دفتر بازرسی)، محمدعلی یادگاری (مدیرکل سابق امور اسناد و سردفتران)، حمید صالحی (مدیرکل اسبق ثبت اسناد و املاک تهران) و سیدجلیل محمدی (دادستان سابق دادسرا و دادگاههای انتظامی سردفتران و دفتریاران).
و وکلا و قضات گرانقدر همکار ماهنامه، آقایان؛ آرش صادقیان، مسعود اندیشهپور، بابک ایرانی، محمدرضا ملکی از وکلای محترم دادگستری و محمدحسین ساکت، حمید دلیر، رضا جعفری از قضات محترم دادگستری.
با امید به همکاری سایر دانشپژوهان و به ویژه حقوقدانان برجسته کشورمان و خصوصاً همکاران سردفتر و دفتریار یکصدویکمین شماره ماهنامه نیز به زودی منتشر خواهد شد.
[1]. سردفتر دفتر اسناد رسمی شماره 495 تهران و عضو هیئت تحریریه ماهنامه «کانون».
[2]. جعفری لنگرودی، محمدجعفر، حقوق ثبت، ج. اول (ثبت املاک)، ص.12.
[3]. ماهنامه «کانون»، ش. اول، صص.2و1.